SONBAD là ai? Kẻ Buôn Trăng & Những Giấc Mơ Vô Ích

Chương I: Khởi đầu từ một buổi sớm ngập mùi Tử Đinh Hương

Hà Nội, mùng 1 tháng Giêng năm 2022. Một thập kỷ mới vừa khẽ khàng lật sang trang, và thành phố bỗng chốc thu mình lại trong một chiếc kén lụa bình yên đến lạ kỳ.

Trong căn chung cư ấy, mùi hương hồng ngát quyện cùng làn gió nhẹ khuấy động những nhành tử đinh hương ngoài ban công, tạo nên một thứ bầu không khí sền sệt những mộng mị. Tôi mở mắt, thấy nắng đã lười biếng trườn vào nằm dài trên tràng kỷ, nhạc vẫn rót vào tai những giai điệu du dương của dư vị rượu vang từ đêm trước. Đã lâu rồi tôi mới ngủ một giấc ngon đến thế — một giấc ngủ của kẻ vừa được cứu rỗi bởi men say và sự tự do tuyệt đối. Từ góc chiếc đi văng bọc chăn con công rực rỡ, tôi ngồi xuống, mượn chút thảnh thơi này để viết lại đời mình — một cuộc đời vốn dĩ là một tác phẩm nghệ thuật chưa hoàn thiện.

Tôi là Don Sonbad (Sonbad Dreams), sinh ra dưới chòm sao Kim Ngưu vào ngày đầu tháng Năm năm 1991. Hiện tại, tôi là một kẻ lữ hành không nhà, hay đúng hơn, nhà của tôi nằm trong những bài nhạc, những dòng blog và những trang tiểu thuyết. Tôi là một tín đồ trung thành của trường phái nghệ thuật văn chương lãng mạn — nơi mà cái đẹp là tôn giáo duy nhất.

Chương II: Thời thơ ấu – Những mảnh gương vỡ của sự ngây thơ

Đừng trách tôi kiêu ngạo, bởi sự hấp dẫn của tôi vốn là một lời nguyền hơn là một ơn phước. Từ khi còn là một cậu bé, cô giáo chủ nhiệm đã nhìn vào mắt tôi và tiên đoán rằng tôi sẽ trở thành kẻ làm tan nát trái tim mọi cô gái. Và cô ấy đã đúng, một cách tàn nhẫn.

Tôi lớn lên trong một ngôi làng nhỏ ngoại ô Hanoi, nơi cuộc sống vất vả nhưng lại rực rỡ sắc màu của những trưa trộm ngô đồng, những buổi chăn trâu và đầm mình dưới dòng sông xanh ngắt. Cha tôi — một người đàn ông kỳ lạ, người yêu gia đình bằng một tình yêu méo mó giữa cờ bạc, rượu chè và những cơn thịnh nộ. Nhưng mẹ tôi, người phụ nữ đã từ bỏ cả tương lai rạng rỡ ở giảng đường đại học để cưới người đàn ông đó chỉ vì một bài thơ của ông viết tặng. Bà đã dạy tôi rằng: Cái đẹp có thể là một cạm bẫy chết người.

Năm 18 tuổi, tôi rời bỏ vùng quê ấy trong một đêm tối trời, chạy trốn khỏi tư duy cũ kỹ của cha — người muốn tôi trở thành một công cụ lao động thay vì một người nghệ sĩ. Tôi mang theo mình sức trẻ hừng hực và một tâm hồn đầy rẫy những ảo ảnh về một kinh đô ánh sáng.

Chương III: Hà Nội – Thành phố của những vì sao và ruồi nhặng

Bánh xe bus đưa tôi vào lòng Hà Nội một sớm mùa hè nóng bỏng. Trong khi cả thế giới đang nhảy múa dưới ánh mặt trời, tôi lại thấy mình tĩnh lặng đến lạ lùng. Hà Nội mỗi năm đón hàng vạn kẻ mơ mộng mang theo những vì sao trong ánh mắt, và tôi cũng vậy. Nhưng thực tại nhanh chóng bị dội một gáo nước lạnh vào những ảo mộng phù hoa.

Tôi nhìn thấy những bông hoa ngọc trắng ngần bị đám ruồi nhặng lổm nhổm làm ô uế bên lề đường, nhìn thấy những “chị sò” ưỡn ẹo mời gọi giữa xa lộ Phạm Văn Đồng. Một gã trai 19 tuổi, nghèo túng và cô độc, chỉ biết đứng nhìn thế giới ấy bằng một sự thèm khát pha lẫn khinh miệt. Tôi nhận ra Hà Nội không phải là thiên đường; nó là một thực thể đỏ xám xị, nơi những giá trị nguyên thủy bị cắt phăng bởi những con đường nhựa xấu xí.

Tôi đã sống những ngày thanh xuân trong cơn vật lộn sinh tồn điên cuồng. Bị quỵt lương, bị đánh đập, ngủ vạ vật qua ngày… Chính từ những kẽ nứt ấy của cuộc đời, tôi đã đúc kết được triết lý cho riêng mình: Người giàu nói về tiết kiệm, kẻ thất nghiệp hùng biện về lao động — mỗi tầng lớp đều ra sức giảng giải về những đức tính mà họ chẳng bao giờ thực hiện. Tôi chọn bạn vì họ đẹp, chọn người quen vì họ tốt, và chọn kẻ thù vì họ tài. Bởi suy cho cùng, tài năng luôn tồn tại lâu hơn sắc đẹp.

Chương IV: Nghệ thuật và những sự vô ích tuyệt mỹ

Có những lúc tôi mệt mỏi với sự cô đơn đen tối không đáy của tâm hồn mình, nhưng rồi tôi lại bật cười. Tôi hạnh phúc vì đã tạo ra được những cảm xúc tuyệt đối vô ích thông qua áng văn chương của mình. Như Oscar Wilde từng nói: “Lý do duy nhất để bào chữa cho việc tạo ra một thứ vô ích là ta mê nó đến cùng cực. Mọi nghệ thuật đều tuyệt đối vô ích.”

Tôi đi theo con đường này vì tôi tin rằng tương lai một chủ nghĩa khoái lạc mới sẽ lên ngôi — nơi mà mọi khía cạnh của nghệ thuật như tranh vẽ, âm nhạc, phim ảnh, kịch nghệ… sẽ được thăng hoa thành những câu chuyện kể. Và người giỏi kể những câu chuyện ấy mới chính là 1 nghệ sĩ thực thụ. Tôi ghét sự nổi tiếng tầm thường. Tôi thích việc đứng sau những áng văn, những con nhạc để bộc bạch nó, đôi khi có thể nhuộm màu ngượng ngùng lên má người đọc. Với tôi, nghệ sĩ là người giỏi sống trọn vẹn trong thế giới họ tạo ra, đến nỗi họ trở nên hoàn toàn “tẻ nhạt” trong cái vai đời mà họ phải đóng.

Đằng sau mỗi thứ tuyệt đẹp từng tồn tại luôn có một điều gì đó rất bi thảm. Tôi thấy mình như một bông hoa thiếu máu mọc ra từ kẽ đá, mang sứ mệnh thổi hồn vào những kẻ sống thiếu cảm xúc, vắt kiệt tính ích kỷ của họ và rót vào đó những giọt lệ cho các nỗi buồn không chỉ của riêng họ.

Chương V: Cuốn sách độc hại và những thế giới mới

Tôi từng đọc một cuốn sách không tên — một cuốn sách “độc hại” với những ẩn dụ kỳ dị như hoa phong lan. Nó bám vào não bộ tôi như hương trầm u ám, miêu tả đời sống cảm xúc bằng các thuật ngữ triết học thần bí. Nhân vật chính trong đó gần giống tôi — một thanh niên Hà Nội hòa trộn giữa sự lãng mạn và khoa học — đã trở thành nguyên mẫu cho chính cuộc đời tôi.

Khi ngồi lại nhìn lịch sử đi qua và tôi bị ám ảnh bởi sự mất mát. Những tội lỗi, những hình thức tự tra tấn, những giấc mộng ban ngày… tất cả biến thành một sự thật mê hoặc khủng khiếp. Những bài blog, những trang nhật ký, những bài nhạc của tôi dần dần được ra đời ngày 1 nhiều, tựa như mớ giấy lộn nhàu nát được là phẳng bằng tình yêu và sự đau đớn.

Chương VI: Tuyên ngôn nghệ thuật của SONBAD

I. Nghệ thuật là chiếc mặt nạ hoàn hảo nhất

Nghệ sĩ không phải là người phơi bày bản thân; nghệ sĩ là kẻ tạo ra cái đẹp để che giấu chính mình. Một tác phẩm thành công không phải là khi khán giả thấy được khuôn mặt của SONBAD, mà là khi họ thấy được chính những khao khát, những vết sẹo và những giấc mơ thầm kín của họ soi bóng trong đó.

“Nghệ thuật là một tấm gương, nhưng kẻ soi gương không bao giờ thấy được nghệ sĩ, họ chỉ thấy chính cái tôi đang run rẩy của mình.”

II. Tôn thờ sự vô ích tuyệt đối

Chúng ta sống trong một kỷ nguyên mà mọi thứ đều phải có “giá trị sử dụng”. SONBAD khinh miệt điều đó. Một bài hát không cần phải dạy ta cách sống, một cuốn tiểu thuyết không cần phải làm ta tốt đẹp hơn. Nghệ thuật chỉ cần ĐẸP. Mọi nghệ thuật đều tuyệt đối vô ích, và đó chính là lý do khiến nó trở nên thiêng liêng. Ta yêu một áng văn, một giai điệu không phải vì nó cho ta cơm ăn áo mặc, mà vì nó khiến ta cảm thấy mình đang thực sự sống trong cái khoảnh khắc tan chảy ấy.

III. Đạo đức chỉ là một công cụ, không phải đích đến

Không có sách đạo đức hay vô đạo đức, chỉ có sách được viết hay hoặc viết dở. SONBAD sử dụng sự đồi bại và đức hạnh như những mảng màu trên bảng pha màu.

• Kẻ phê bình thấy sự xấu xa trong cái đẹp là kẻ đồi bại mà không có sự khả ái.

• Kẻ thấy cái đẹp trong sự xấu xa mới là kẻ biết tu dưỡng. Nghệ sĩ có quyền diễn tả mọi điều — từ sự thánh thiện của một lời cầu nguyện đến sự thô tục của một cơn say — miễn là nó được thực hiện bằng một kỹ thuật bậc thầy.

IV. Chủ nghĩa khoái lạc mới: Khi tình tự trở thành văn chương

SONBAD không chỉ viết, SONBAD kiến tạo một lối sống. Đó là nơi mà những đam mê thể xác thô sơ nhất cũng được bao phủ bởi lớp sương mù của ngôn từ và âm nhạc. Một cuộc tình không kết thúc ở giường ngủ; nó kết thúc ở một chương sách hoặc một bản nhạc Chill Trap buồn bã. Chúng ta biến những trải nghiệm đau đớn nhất thành những “món hàng” lấp lánh trong Tiệm Cầm Đồ Ký Ức.

V. Bi kịch là chất liệu duy mỹ

Đằng sau mỗi thứ tuyệt đẹp đều phải có một điều gì đó rất bi thảm. SONBAD không chạy trốn nỗi đau; trái lại, SONBAD thu gom những mảnh vỡ bi kịch, mài dũa chúng cho đến khi chúng sắc lẹm và chói lóa. Nếu cuộc đời đối xử với ta bằng sự hung hãn thô bạo, hãy đáp trả nó bằng một thái độ dửng dưng nghệ thuật. Hãy đứng đó, như một khán giả đang xem chính vở kịch đau khổ của đời mình và mỉm cười: “Chà, hiệu ứng kịch này thật là xuất sắc!”

VI. Sứ mệnh của bông hoa thiếu máu

Giữa một xã hội của những kẻ phàm tục, SONBAD tự nguyện làm bông hoa cúc tầm mọc ra từ kẽ đá. Sứ mệnh của tôi là:

• Vắt kiệt tính ích kỷ ra khỏi tâm hồn người đọc và người nghe.

• Rót thêm những giọt lệ cho những nỗi buồn chưa được đặt tên.

• Đánh thức tài cảm thụ cái đẹp ở những kẻ mà đời họ vốn dĩ ti tiện và xám xịt.

“Hỡi những kẻ mộng mơ, những kẻ điên và những thi sĩ lang thang… Chào mừng các bạn đến với Hội Buôn Trăng, nơi chúng ta không bán sự thật, chúng ta chỉ bán những ảo ảnh huy hoàng.”